Szukaj
Close this search box.

Pola eksploatacji programu komputerowego – Umowy IT

Pola eksploatacji programu komputerowego w umowie, jak opisać i uwzględnić pola eksploatacji w umowach dotyczących programów komputerowych?

Spis treści

Coraz częstszym przedmiotem umów między przedsiębiorcami jest wykonanie oprogramowania komputerowego, czy aplikacji mobilnej. 

W ramach tego rodzaju umów należy pamiętać o uregulowaniu kwestii przeniesienia praw autorskich, w tym dokładnego określenia pól eksploatacji.

O tym, czym jest program komputerowy i na jakiej zasadzie program komputerowy podlega ochronie prawnoautorskiej dowiesz się z artykułu: Prawa autorskie do programu komputerowego i interfejsu użytkownika

Natomiast o tym, jak napisać umowę IT znajdziesz w artykule: Co powinna zawierać dobra umowa wdrożeniowa IT?

Czym są pola eksploatacji utworu?

Pola eksploatacji to nic innego, jak sposób wykorzystania utworu chronionego prawem autorskim.

Poprzez określenie w umowie pól eksploatacji wskazujemy obszary, w których dany utwór może być eksploatowany. 

Dla przykładu takim obszarem będzie drukowanie, sprzedawanie wydrukowanych egzemplarzy, rozpowszechnienie w inny sposób.

Może być taka sytuację, w której jeden podmiot działa w obszarze jednego pola eksploatacji a drugi w ramach drugiego.  

Zgodnie z ustawą o prawie autorskim tylko autor ma prawo określać pola eksploatacji swojego utworu. Możemy zatem mieć sytuację, w której jeden podmiot, na mocy umowy z twórcą, działa w obszarze jednego pola eksploatacji a drugi w ramach drugiego.  

Jakie pola eksploatacji przysługują twórcy?

Zgodnie z Prawem autorskim, twórcy przysługują wszystkie możliwe pola eksploatacji.

„Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu” – art. 17 ust. 1  ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Prawo autorskie).

Rodzaje pól eksploatacji

Przepisy Prawa autorskiego nie wskazują pełnego katalogu pól eksploatacji, a jedynie wyliczają je przykładowo.

Zgodnie z art. 50 Prawa autorskiego odrębne pola eksploatacji stanowią w szczególności:

1)  utrwalanie i zwielokrotnianie utworu – czyli po prostu zapisywanie lub rejestrowanie utworu i możliwość powielania utworu (tworzenia kopii);

2) obrót oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – czyli wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;

3) rozpowszechnianie utworu w sposób inny niż określony w pkt 2 powyżej – chodzi m.in. o publiczne wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Czytając umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub licencje, można spotkać się z szerokim opisem pól eksploatacji. 

Dlaczego? 

Ponieważ wraz z rozwojem nowych technologii powstają nowe pola eksploatacji. 

Dla zilustrowania przykładem może być dokonywanie streamingu filmów, zamiast wydawania ich na płytach DVD czy granie w gry komputerowe bez konieczności ich instalacji na urządzeniu. 

Jakie są pola eksploatacji programu komputerowego?

W przypadku pól eksploatacji programu komputerowego zostały one wyszczególnione odrębnie od innych utworów.

Polami eksploatacji, które stosuje się w odniesieniu do programów komputerowych, są:

  • trwałe lub czasowe zwielokrotnienia programu komputerowego w całości lub w części jakimikolwiek środkami i w jakiejkolwiek formie (art. 74 ust. 4 pkt 1 Prawa autorskiego).; 
  • tłumaczenie, przystosowywanie, zmiany układu lub jakichkolwiek innych zmian w programie komputerowym, z zachowaniem praw osoby, która tych zmian dokonała (art. 74 ust. 4 pkt 2 Prawa autorskiego).;
  • rozpowszechnianie, w tym użyczenie lub najem programu komputerowego lub jego kopii (art. 74 ust. 4 pkt 3 Prawa autorskiego).

W uzupełnieniu korzystanie z programu w formie kodu źródłowego nie powinno być traktowane jako odrębne pole eksploatacji. Prawo autorskie nie traktuje kodu źródłowego w jakiś szczególny sposób. Takiej samej ochronie prawnej podlega każda forma wyrażenia programu komputerowego, w tym w postaci kodu źródłowego, wynikowego, a w niektórych przypadkach w postaci dokumentacji projektowej programu.

Dlaczego trzeba opisać pola eksploatacji programu komputerowego w umowie IT?

Prawidłowe identyfikowanie i wymienienie pól eksploatacji jest bardzo ważne. Dlaczego? Ponieważ są niezbędnym elementem umowy przenoszącej autorskie prawa majątkowe lub umowy o korzystanie z utworu (licencji). Od ich wyraźnego wymienia w umowie może zależeć skuteczność przeniesienia praw do programu komputerowego. 

Co istotne, określają one, w jakim zakresie nabywca ma prawo korzystać z programu komputerowego. Czyli osobie, która zawarła umowę dotyczącą majątkowych praw autorskich do programu, pola eksploatacji mówią, co może robić z programem, a czego nie. 

Przeniesienie praw do oprogramowania czy licencja

Wybór pomiędzy umową o przeniesienie praw do oprogramowania (a także każdego innego dzieła) i umową o udzielenie licencji ma znaczenie.

W przypadku przeniesienia autorskich praw majątkowych do programu autor traci prawo do swojego utworu na opisanych polach eksploatacji programu.

Natomiast udzielając licencji, autor utworu jedynie „użycza” licencjobiorcy prawa do korzystania z utworu na określonych warunkach, a prawa autorskie nadal pozostają przy nim. 

Potrzebujesz pomocy przy napisaniu umowy z prawami autorskimi dla siebie? Skorzystaj z konsultacji z nami i porozmawiajmy o tym, jak możemy Ci pomóc!

Podsumowanie

Pola eksploatacji są niezbędnym elementem umów przenoszących majątkowe prawa autorskie. To samo dotyczy udzielania licencji. Określają one granice korzystania z utworu i zabezpieczają prawa twórcy, jednocześnie dając nabywcy niezbędne uprawnienia do efektywnego wykorzystania zakupionego oprogramowania.

Zdjęcie dodane przez Vojtech Okenka.

Picture of Arkadiusz Szczudło

Arkadiusz Szczudło

Jestem adwokatem, Partnerem Zarządzającym w kancelarii Creativa Legal, wiceprezesem fundacji Creativa Education, mentorem i twórcą internetowym. Specjalizuję się w prawie nowych technologii oraz prawnym wsparciu biznesu – w tym w szczególności e-commerce i biznesu online. Jestem ekspertem w zakresie prawnych aspektów technologii blockchain. Poznaj autora.

Subskrybuj nasz newsletter i bądź na bieżąco!

Otrzymuj informacje o nowościach w prawie, nowych artykułach, produktach, usługach, czy szkoleniach od kancelarii Creativa Legal.

Dołącz do ponad 6000 innych osób, które już nam zaufało!

Po zapisaniu się odbierz od nas maila z potwierdzeniem. W razie problemów, napisz do nas. Sprawdź folder spam/oferty.


Aktywując przycisk pod formularzem, akceptujesz nasz Regulamin (w zakresie dotyczącym Newslettera) oraz wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści edukacyjnych, informacji o produktach i usługach kancelarii Creativa Legal Korol Szczudło adwokaci sp.p., np. o nowych artykułach, kursach on-line, czy zniżkach. 

Zapoznaj się z naszą Polityką prywatności.

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA. Mają zastosowanie Polityka prywatności oraz Regulamin serwisu Google.

Newsletter, który pomoże Ci rozwinąć 🚀 Twoją firmę technologiczną lub software house pod kątem prawnym i biznesowym.

Dołącz do społeczności właścicieli, kadry zarządzającej i managerskiej w firmach technologicznych i software house! Otrzymuj co 2 tygodnie najważniejsze informacje.

Więcej o naszym newsletterze „Let’s talk tech” przeczytasz pod linkiem: https://letstalktech.pl

Po zapisaniu się odbierz od nas powitalnego maila z bonusami. W razie problemów, napisz do nas. Sprawdź folder spam/oferty.


Aktywując przycisk pod formularzem, akceptujesz nasz Regulamin (w zakresie dotyczącym Newslettera) oraz wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści edukacyjnych, informacji o produktach i usługach kancelarii Creativa Legal Korol Szczudło adwokaci sp.p., np. o nowych artykułach, kursach on-line, czy zniżkach. 

Zapoznaj się z naszą Polityką prywatności.