Co powinien zrobić projektant, gdy odkryje, że jego produkt został skopiowany? Istnieje kilka możliwości ochrony projektów – przed, w trakcie i po ich skopiowaniu przez naruszyciela. Walka z podróbkami ma wielowymiarowy charakter.
W przypadku podrabiania cudzego towaru, można spotkać się zarówno z bezprawnym wykorzystywaniem znaku towarowego, jak i z produkcją i handlem towarem podobnym do już istniejącego. W drugim wypadku kopiowany jest kształt towaru, opakowania, jakość i materiał z którego jest stworzony.
Podsumowanie na startNie chcesz czytać całego artykułu? Zapoznaj się z naszym podsumowaniem poniżej:
|
Kopiowanie produktu a wyciek informacji
W przypadku, gdy mówimy o projektach niezrealizowanych, najczęstszym problemem jest wyciek informacji na zewnątrz. Dzieje się tak często wtedy, gdy współpracujemy z innymi ludźmi np. podwykonawcami, krawcowymi, szwalniami.
W takich okolicznościach warto skorzystać z dobrej umowy o zachowaniu poufności (NDA), w której uwzględni się informacje przekazywane drugiej stronie i oznaczy je jako poufne.
Przeczytaj też: Umowa o zachowaniu poufności (NDA) – jak sporządzić dobrą umowę.
Taka umowa może zostać wykorzystana przy współpracy z każdym podwykonawcą, któremu chcemy przekazać poufne informacje. Zostaną wskazane tam informacje (lub ich zakres), które uznamy za poufne, procedury postępowania z nimi oraz kary umowne za złamanie postanowień.
Ochrona produktu a znak towarowy
Kolejnym etapem jest, gdy Twój produkt jest już stworzony, sprzedajesz go lub zamierzasz to zrobić. Wtedy, gdy naruszenia dokonała osoba niebędąca z Tobą w żadnej relacji, możesz:
1) Zarejestrować znak towarowy, dzięki czemu będziesz miał możliwość skorzystania z udzielonego prawa ochronnego na znak towarowy oraz wkomponowania go w swój projekt – należy jednak pamiętać o możliwości wyczerpania prawa co do pojedynczych projektów (tj. braku ochrony), które zostają odsprzedawane przez kolejne osoby/podmioty.
Przeczytaj też: Korzystanie z cudzego znaku towarowego – wyczerpanie praw.
2) Zgłosić wzór przemysłowy, co oznacza, że podobnie jak przy znaku towarowym, zostanie udzielone prawo ochronne na ten wzór.
Ochrona produktu na tle prawa autorskiego
Gdy nie skorzystamy z żadnej z powyższych metod, istnieje możliwość oparcia się na Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych – o ile projekt spełnia przesłanki utworu.
Utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia art. 1 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przeczytaj więcej: ABC Utworu – czyli czym jest utwór?
Podczas kopiowania Twojego utworu, może dochodzić do naruszenia zarówno autorskich praw majątkowych, jak i osobistych. Przysługuje Ci wtedy szereg roszczeń, takich jak np. żądanie: zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, naprawienia wyrządzonej szkody, wydanie uzyskanych korzyści.
Ważne – musisz wykazać, że podrobiony produkt jest co najmniej opracowaniem (utwór zależny), a nie tylko inspiracją Twojego towaru, ponieważ „rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego, chyba że autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasły”.
Przeczytaj też: Odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich – co możesz zrobić
Kopiowanie produktu to czyn nieuczciwej konkurencji
Inną metodą ochrony przed podróbkami jest skorzystanie z przepisów Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W przypadku czynów nieuczciwej konkurencji zarówno projektant, jak i naruszyciel muszą być przedsiębiorcami.
W takiej sytuacji podrabiany produkt nie musi być utworem i nie musi występować na nim znak towarowy.
Gdy chcesz walczyć z podróbkami i z takimi działaniami naruszającymi Twoje prawa, warto zwrócić uwagę na przepisy mówiące o czynach nieuczciwej konkurencji, tajemnicy przedsiębiorstwa, wprowadzaniu klientów w błąd oznaczeniami towarów lub usług, a także naśladownictwie.
Przy posiłkowaniu się tą ustawą, roszczenia mogą być podobne, jak wskazane powyżej w przypadku ochrony prawnoautorskiej takie, jak: zaniechanie niedozwolonych działań, usunięcia skutków niedozwolonych działań, naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych.
Jak duże koncerny radzą sobie z podróbkami?
„Specjaliści z niektórych branż mają własny system monitoringu, gdyż śledzą Internet, prasę i inne formy reklamy. Zatrudniają również specjalistów, a niejednokrotnie detektywów do śledzenia i rozpoznawania naruszeń dóbr firmy. Ujawnia się nie tylko kopiowanie produktów, ale również naruszanie praw do logo, zdjęć produktów lub zdjęć wizerunkowych, a także katalogów, wystroju salonów. Rozpoznawane są również inne różnorodne formy dotyczące kopiowania zasad funkcjonowania i działania firmy. (…) Przedstawiciele koncernów jubilerskich zauważają też, że wielkie międzynarodowe firmy zatrudniają całe sztaby ludzi, którzy pracują nad rozpoznawaniem naruszenia praw, co wiąże się z dużymi kosztami. Jednakże duże koncerny, które mają wyspecjalizowane działy, zatrudniają detektywów czy współpracują z celnikami, policją i rzecznikami patentowymi. Ponadto, systematycznie przeprowadzane są również szkolenia dla celników, którzy uczą się odróżniać oryginał od podróbki, potem tacy celnicy blokują wejście na rynek podróbek. Wszystko to jednak wiąże się z gigantycznymi kosztami.” – Wójcik Jerzy W., Kryminologia. Współczesne aspekty.
Mając na uwadze powyższy cytat, warto spojrzeć szerzej na aspekt podróbek i kopiowania produktów. Wykrycie oraz walka z takimi działaniami nie jest łatwa i szybka. Każdy przedsiębiorca produkujący jakieś wyroby powinien podjąć szereg działań, które zmniejszą ryzyko kopiowania jego produktów. Organy państwowe również działają w tym zakresie i stosują pewne praktyki w celu wyeliminowania podróbek z rynku.
Podróbki a inne naruszenia
Podczas kopiowania Twoich produktów, naruszający mogą bardzo często posługiwać się także Twoimi zdjęciami stworzonymi w ramach sesji wizerunkowej czy produktowej lub tekstami i innymi kreatywnymi opisami produktu, co do których posiadasz majątkowe prawa autorskie. W takim wypadku, jeżeli dana fotografia będzie utworem, możesz skorzystać z ochrony przewidzianej przez Prawo autorskie – o którym wspomniałem powyżej.
Trudno wskazać naruszającego
W przypadku wykrycia podróbki, warto reagować bezpośrednio w kierunku naruszającego Twoje prawa. Jednakże, często stanowi to nie lada problem, szczególnie, gdy weźmiemy pod uwagę odległość oraz inne prawo dla kraju, w którym podrabianie ma miejsce, np. Chiny i przypadek Aliexpress.
Platformy internetowe udostępniające produkty na szeroką skalę wychodzą naprzeciw kupującym i w przypadku wykrycia podróbki, warto się z nimi skontaktować w celu wszczęcia odpowiednich procedur mających na celu ochronę interesów właściciela praw.
Pomóż nam dotrzeć do innych osób! Udostępnij ten artykuł dalej, niech więcej osób uzyska dzięki niemu potrzebną wiedzę. Dziękujemy!
