Minęło już trochę czasu od głośnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie żądania odszkodowania w wysokości trzykrotności wynagrodzenia w wypadku naruszenia praw autorskich. Gdy opadł kurz można go już podsumować. Czy będzie miał wpływ na obecne sprawy? Czy mamy możliwość cofnięcia wyroku, który już zapadł?
Jak wyglądają przepisy prawne
Chodzi o to, że przepisy prawa autorskiego, a dokładnie art. 79 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi, iż w razie naruszenia autorskich praw majątkowych uprawniony może żądać naprawienia wyrządzonej szkody:
- na zasadach ogólnych
- lub poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu.
Trybunał Konstytucyjny poddał ocenie zasadność żądania trzykrotności wynagrodzenia w wypadku zawinionego naruszenia majątkowych praw autorskich. Ale wróćmy do początku…
Z jakiego powodu zaczął się spór
W sądzie znalazła się sprawa pomiędzy jednym z operatorów telewizji kablowej a organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Telewizja po wygaśnięciu umowy licencyjnej w dalszym ciągu puszczała pewien program i tym właśnie sposobem naruszyła majątkowe prawa autorskie organizacji. Wspomniana organizacja nie pozostawiła tego bez echa i wdała się z nią w spór, przy okazji żądając odszkodowania w wysokości trzykrotności opłaty licencyjnej. Sąd przystał na takie powództwo i zasądził dla organizacji to co zażądała. Telewizja wykorzystała możliwość kontynuowania drogi sądowej i wniosła skargę kasacyjną zaznaczając, że wyrok narusza jej prawa i wolności konstytucyjne.
Trybunał Konstytucyjny uznał…
… że przepis – o którym wspomniałem na początku wpisu – narusza pewne zasady proporcjonalności i stosowanie go, ogranicza wolność majątkową sprawcy. Przy tworzeniu go nie wzięto pod uwagę jego negatywnych konsekwencji w kontekście różnych sytuacji jakie mogą mieć miejsce.
Teraz zarówno Trybunał, jak i część doktryny zgodnie twierdzą, że stawiał on w wysoce uprzywilejowanej pozycji podmioty posiadające prawa autorskie niezależnie, czy była to pojedyncza osoba prywatna, czy duża organizacja zbiorowego zarządzania.
Będąc po stronie mniejszych artystów, czasami może być trudno wywalczyć swoje od wielkich firm, które naruszają prawa autorskie. Przepis ten był pewnym ułatwieniem i nauczką. Aczkolwiek, gdy to osoba profesjonalna (jakaś organizacja) żąda zbyt dużego odszkodowania, trudno jest stwierdzić, że takie ułatwienie jest jej potrzebne w oczach naruszyciela.
Wpływ takiego wyroku na nasze życie
Wyrok wszedł w życie 1 lipca. Od tej daty strony nie mogą już żądać tak wysokich odszkodowań na starcie. Jednak nie w każdym przypadku wyrok będzie niższy. Będziesz jednak musiał wykazać wysokość faktycznie poniesionej szkody a nie zawsze będzie to możliwe w sposób dostateczny aby wszyscy byli zadowoleni.
Natomiast, gdy twój wyrok już zapadł i stał się prawomocnym masz prawo domagać się (w formie skargi) wznowienia takiego postępowania do 1 października, czyli w ciągu 3 miesięcy od wejścia w życie wyroku TK. Nie dotyczy to wszystkich wyroków, jedynie tych które uprawomocniły się przez ostatnie 5 lat licząc do 1 lipca.
Gdy Twoje prawa zostały naruszone – wstrzymaj się – pamiętaj, że wynik sprawy po wznowieniu nie musi być korzystniejszy.
Natomiast będąc osobą naruszająca czyjeś prawa autorskie, polecam zająć się sprawą na nowo, gdyż często może być i tak, że wyrok będzie dla Ciebie zdecydowanie mniejszy.
Mniej copyright trollingu
Innym ciekawym przypadkiem może być zmniejszona aktywność „copyright trollingu” – po prostu nie będzie się to opłacało już takim podmiotom. Trzeba będzie jednak postawić na poinformowanie społeczeństwa o takich wprowadzonych zmianach, gdyż nieznajomość aktualnego prawa może mieć dla niektórych osób negatywny wpływ. Ktoś może pomyśleć, że żądania fake’owych kancelarii są słuszne.
Pomóż nam dotrzeć do innych osób! Udostępnij ten artykuł dalej, niech więcej osób uzyska dzięki niemu potrzebną wiedzę. Dziękujemy!
