Czytając ten artykuł, poznasz nie tylko same problemy, ale także praktyczne wskazówki, jak ich uniknąć lub rozwiązać, jeśli już wystąpiły. Niezależnie od tego, czy dopiero planujesz założenie startupu, czy już prowadzisz swoją firmę, ta wiedza pomoże Ci zbudować solidne podstawy współpracy z wspólnikami.
Przeczytaj też:
- 10 błędów prawnych w aplikacji SaaS – jak stworzyć regulamin usługi SaaS zgodnie z prawem?
- Prawne aspekty oprogramowania w modelu SaaS – 10 kluczowych błędów i jak ich uniknąć!
Podsumowanie na start
Nie masz czasu na przeczytanie całego artykułu? Zapoznaj się z podsumowaniem na start!
- Precyzyjna umowa spółki to fundament startupu SaaS – jej brak lub niedopracowanie prowadzi do paraliżu decyzyjnego w kluczowych momentach.
- Brak jasnych zasad wyjścia ze spółki to jak budowanie platformy SaaS bez planu awaryjnego – problemy pojawiają się, gdy współpraca przestaje układać się pomyślnie.
- Nieprawidłowe regulacje podziału zysku mogą wywołać konflikty nawet gdy startup SaaS osiąga sukces finansowy.
- Właściwie skonstruowany zakaz konkurencji jest kluczowy w branży SaaS, gdzie know-how stanowi główną wartość firmy.
- Niejasna własność intelektualna w startupie SaaS prowadzi do sporów o prawa do kodu, algorytmów i technologii.
- Brak rozgraniczenia roli wspólnika i pracownika generuje problemy prawne i podatkowe, szczególnie w początkowej fazie rozwoju.
- Niedoprecyzowane zasady finansowania mogą zablokować rozwój startupu SaaS w momencie, gdy potrzebny jest dodatkowy kapitał.
- Brak uregulowań na wypadek śmierci wspólnika i nieskuteczne mechanizmy rozwiązywania sporów mogą sparaliżować działalność firmy.
Nie jesteś pewien lub pewna, czy Twoja umowa spółki skutecznie Cię zabezpiecza? Wypełnij krótki formularz kontaktowy i umów się na bezpłatną konsultację z prawnikiem, aby poznać potencjalne luki w swojej dokumentacji prawnej.
Dowiedz się, jak przeprowadziliśmy startup przez transformację od MVP do bezpiecznego produktu SaaS → Przeczytaj case study
Dlaczego relacje między wspólnikami są kluczowe dla sukcesu startupu technologicznego?
W branży technologicznej, gdzie tempo zmian jest zawrotne, a decyzje muszą być podejmowane błyskawicznie, solidne podstawy prawne współpracy są nie luksusem, lecz koniecznością.
Konflikty między wspólnikami mogą sparaliżować nawet najbardziej obiecujący projekt, szczególnie w kluczowych momentach rozwoju firmy. Dlatego tak istotne jest, aby od samego początku zadbać o jasne zasady współpracy i mechanizmy rozwiązywania potencjalnych sporów.
Pobierz e-booka: https://creativa.legal/e-booki/aplikacje-saas/
Brak precyzyjnej umowy spółki – budowanie SaaS bez fundamentów prawnych
Najpoważniejszym błędem popełnianym przez założycieli startupów jest brak odpowiednio dopracowanej umowy spółki, czy też umowy wspólników (founders’ agreement). Uwaga, to dwie odrębne rzeczy!
Często słyszymy: „Po co nam szczegółowa umowa, skoro świetnie się rozumiemy?”.
To pułapka, w którą wpada wielu założycieli. Profesjonalna umowa to nie wyraz braku zaufania, lecz przejaw dojrzałości biznesowej i wzajemnego szacunku partnerów.
Najczęstsze zaniedbania w tym obszarze to:
- kopiowanie wzorcowych umów bez dostosowania do specyfiki biznesu,
- pomijanie scenariuszy konfliktowych w przekonaniu, że „nam się to nie przydarzy”,
- pozostawianie niejasnych zasad podejmowania kluczowych decyzji biznesowych czy wyznaczania strategii.
Te pozornie niewinne przeoczenia mogą prowadzić do paraliżu decyzyjnego w krytycznych momentach, przewlekłych sporów sądowych, a w skrajnych przypadkach nawet do upadłości spółki.
Wyobraźmy sobie sytuację: Twój startup stoi przed szansą pozyskania strategicznego inwestora, ale wspólnicy nie mogą dojść do porozumienia co do warunków, a umowa spółki nie przewiduje mechanizmu rozstrzygania takiego impasu. Efekt? Stracona szansa i potencjalnie utracone miliony.
Wadliwe określenie zasad wyjścia ze spółki SaaS
To jak budowanie samolotu bez spadochronu – dopóki wszystko działa, nikt o nim nie myśli. Problem pojawia się, gdy jeden ze wspólników chce lub musi opuścić spółkę.
Kluczowe elementy, które często są pomijane:
- mechanizm tag-along (prawo przyłączenia się do sprzedaży udziałów) i drag-along (prawo przymuszenia do sprzedaży udziałów),
- precyzyjne zasady wyceny udziałów w momencie wyjścia,
- warunki przymusowego wykupu w sytuacjach kryzysowych.
Praktyczny przykład: startup rozwija się świetnie, ale jeden ze wspólników dostaje propozycję pracy w jakimś Software House i chce sprzedać swoje udziały. Bez jasnych zasad wyceny i procedur sprzedaży, proces może ciągnąć się miesiącami, paraliżując rozwój firmy i generując niepotrzebne konflikty.
Błędne regulacje podziału zysku
Paradoksalnie, sukces finansowy może stać się źródłem poważnych konfliktów, jeśli zasady podziału zysku nie zostały właściwie określone na początku. W startupach technologicznych, gdzie przychody mogą gwałtownie wzrosnąć po latach inwestycji, jest to szczególnie istotne.
Najczęściej spotykane problemy dotyczące podziału zysku to:
- brak jasno określonych kryteriów wypłaty dywidendy,
- nieprecyzyjne zasady reinwestycji zysków w rozwój firmy,
- pominięcie kwestii zaliczek na poczet przewidywanego zysku.
W praktyce może to wyglądać tak: startup zaczyna generować znaczące przychody, jeden wspólnik chce reinwestować w rozwój, drugi potrzebuje wypłat, a umowa nie określa, jak rozstrzygnąć ten konflikt.
Efekt? Paraliż decyzyjny i narastające napięcia, które mogą zagrozić dalszemu rozwojowi firmy.
Nieefektywny zakaz konkurencji
W branży technologicznej, gdzie know-how i doświadczenie są na wagę złota, odpowiednio skonstruowany zakaz konkurencji jest kluczowy. Jednak często popełniane błędy sprawiają, że zapisy stają się prawnie bezskuteczne.
Typowe problemy z zakazem konkurencji:
- zbyt szeroki zakres terytorialny lub przedmiotowy, co może skutkować nieważnością całej klauzuli,
- brak precyzyjnej definicji działalności konkurencyjnej,
- nieefektywne mechanizmy egzekwowania zakazu.
Wyobraź sobie sytuację: Twój wspólnik odchodzi ze spółki i zaczyna pracę nad podobnym produktem. Okazuje się jednak, że zakaz konkurencji jest nieważny, bo obejmował „wszelką działalność w branży IT na terenie Europy”. Sąd uznaje taki zapis za zbyt ogólny i nieegzekwowalny. Były wspólnik ma teraz nieograniczone pole manewru.
Brak regulacji w zakresie własności intelektualnej
W startupie technologicznym własność intelektualna często stanowi główny asset firmy. Tymczasem wiele spółek nie reguluje precyzyjnie kwestii praw do kodów, algorytmów czy know-how.
Kluczowe obszary wymagające uregulowania:
- jasne określenie praw do własności intelektualnej wnoszonej przez wspólników,
- zasady dotyczące własności utworów tworzonych w trakcie działalności spółki,
- procedury ochrony i zarządzania własnością intelektualną.
Problem często pojawia się, gdy jeden ze wspólników pracował nad technologią jeszcze przed założeniem spółki (i np. prowadziliście sprzedaż z wykorzystaniem działalności gospodarczej jednego/jednej z Was). Bez jasnych zapisów może powstać spór, czy dana technologia należy do spółki, czy pozostaje własnością indywidualną wspólnika.
Brak rozgraniczenia roli wspólnika i pracownika
Szczególnie w początkowej fazie startupu wspólnicy często pełnią również funkcje operacyjne. Brak właściwego rozgraniczenia tych ról może prowadzić do poważnych problemów prawnych i podatkowych.
Aby uniknąć nieporozumień, należy precyzyjnie określić:
- zakres obowiązków wspólnika jako pracownika/współpracownika,
- zasady wynagradzania za pracę operacyjną,
- sposób rozliczania czasu i zaangażowania w spółkę.
W praktyce nierzadko zdarza się, że wspólnicy nie rozróżniają swojej roli właścicielskiej od pracowniczej, co może prowadzić do konfliktów o podział obowiązków i wynagrodzenie, a także problemów z ZUS i urzędem skarbowym.
Chcesz dowiedzieć się jak stworzyć dobrą umowę wspólników? Sprawdź nasz kompleksowy poradnik: Jak przygotować umowę założycielską (founders agreement) w startupie?
Niedoprecyzowane zasady finansowania startupu
Niedoprecyzowane zasady finansowania to często źródło poważnych konfliktów, szczególnie w momentach, gdy startup potrzebuje dodatkowego kapitału.
W branży technologicznej, gdzie cykle rozwojowe produktu mogą być długie, a potrzeby kapitałowe znaczące, jest to szczególnie istotne.
Najczęstsze problemy związane z finansowaniem:
- brak jasnych zasad dotyczących dopłat i pożyczek od wspólników,
- nieprecyzyjne regulacje dotyczące podwyższenia kapitału,
- niejasne zasady pierwszeństwa w kolejnych rundach finansowania.
Przykład z życia: startup potrzebuje pilnego dofinansowania, jeden wspólnik jest gotów je zapewnić, ale drugi obawia się rozwodnienia swoich udziałów. Bez wcześniejszych ustaleń co do procedur i warunków takich sytuacji, spółka może stracić płynność w krytycznym momencie.
Brak regulacji na wypadek śmierci wspólnika
To temat, którego nikt nie chce poruszać, ale jego pominięcie może mieć katastrofalne skutki dla przyszłości firmy. Jest to szczególnie istotne w startupach technologicznych, gdzie wartość firmy często opiera się na wiedzy i kompetencjach konkretnych osób.
Kluczowe kwestie wymagające uregulowania:
- procedury przejęcia udziałów po śmierci wspólnika,
- zasady spłaty spadkobierców,
- mechanizmy zachowania kontroli nad spółką.
Brak takich regulacji może doprowadzić do sytuacji, gdzie spadkobiercy, nieznający specyfiki branży, stają się współwłaścicielami startupu technologicznego, paraliżując proces decyzyjny.
Gotowy regulamin dla SaaS
Chcesz uruchomić swój SaaS i rozwijać go dynamicznie oraz zgodnie z aktualnymi regulacjami prawnymi?
Szukasz miejsca na optymalizację kosztów, jednak wiesz, że nie może się to odbywać kosztem prawnego zabezpieczenia biznesu?
Jesteś w dobrym miejscu!
Z myślą o przedsiębiorcach i przedsiębiorczyniach takich, jak Ty stworzyliśmy pakiet dokumentów prawnych, które zapewnią Twojemu biznesowi pełną zgodność z obowiązującymi regulacjami.
- Regulamin, polityka prywatności i inne!
- Dla SaaS B2B i B2C - w wersji webowej i/lub mobilnej!
- Niezbędne, gdy świadczysz usługi w modelu SaaS
- Dostosowany do potrzeb aplikacji wykorzystujących AI
- Stworzone przez ekspertów doświadczonych we wdrażaniu SaaS’ów i innych aplikacji
- Zawierają instrukcje, komentarze, checklisty i proste, edytowalne dokumenty
- Cena obejmuje rok aktualizacji z opcją przedłużenia
A jeżeli potrzebujesz indywidualnej pomocy przy swoim SaaSie, napisz do nas korzystając z formularza kontaktowego!
Nieskuteczne mechanizmy rozwiązywania sporów między wspólnikami
Ostatni, ale nie najmniej ważny błąd to brak efektywnych mechanizmów rozwiązywania konfliktów. W dynamicznym środowisku startupowym spory są naturalne – kluczem jest umiejętność ich sprawnego rozwiązywania.
Skuteczny system rozwiązywania sporów powinien obejmować:
- jasno określone procedury mediacji i arbitrażu,
- mechanizmy eskalacji problemów,
- rozwiązania na wypadek impasu decyzyjnego (deadlock).
Podsumowanie, czyli jak uniknąć tych błędów?
Kluczowe rekomendacje dla założycieli startupów:
- Zainwestuj w profesjonalną dokumentację prawną na początku działalności:
- to zawsze tańsze niż rozwiązywanie konfliktów,
- daje jasne zasady gry dla wszystkich stron,
- buduje profesjonalny wizerunek firmy.
- Regularnie przeglądaj i aktualizuj dokumentację:
- przy każdej istotnej zmianie w biznesie,
- minimum raz w roku,
- przed każdą rundą finansowania.
- Stawiaj na prewencję:
- omawiaj trudne scenariusze, zanim się wydarzą,
- buduj kulturę otwartej komunikacji,
- dokumentuj istotne ustalenia.
Umów się na bezpłatną konsultację i sprawdź, czy Twoja umowa spółki właściwie zabezpiecza Twoje interesy → Wypełnij formularz kontaktowy
Zdjęcie dodane przez fauxels
